Limity 2027 dla firm — ryczałt, pełne księgi, mały podatnik, VAT i kasa fiskalna

Skąd się biorą limity na 2027 rok

Większość progów dla firm ustawy określają w euro. Przelicza się je po średnim kursie euro NBP z pierwszego dnia roboczego października roku poprzedzającego rok, którego limit dotyczy. 1 października 2026 r. kurs wyniósł 4,3770 zł (tabela A nr 191/A/NBP/2026). Rok wcześniej było to 4,2586 zł — euro podrożało o ok. 2,8%, więc progi w złotych rosną.

Ustawy różnią się szczegółami: część każe zaokrąglić wynik do 1000 zł, część nie przewiduje zaokrąglenia. Ważne jest też, czyj przychód i z którego roku porównujesz z limitem. Prawie zawsze chodzi o przychód z roku poprzedniego — czyli o to, co Twoja firma zarabia teraz, w 2026 roku.

Limity 2026 i 2027 w jednej tabeli

Ryczałt: 8 754 000 zł czy 1 094 250 zł?

Według obowiązującej ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (art. 6 ust. 4) z ryczałtu w 2027 r. może korzystać przedsiębiorca, którego przychody z działalności w 2026 r. nie przekroczyły 2 000 000 euro. Kwotę przelicza się po kursie z 1 października 2026 r., bez zaokrąglania (art. 4 ust. 2), co daje 8 754 000 zł. Przy spółce liczy się suma przychodów wspólników z tej działalności.

Ta liczba może jednak nie dotrwać do stycznia. 22 października 2026 r. Sejm uchwalił ustawę obniżającą limit do 250 000 euro, czyli 1 094 250 zł po tym samym kursie. Z uzasadnienia rządowego projektu (druk nr 3147) wynika, że w 2027 r. ryczałt będzie mógł stosować podatnik, którego przychody osiągnięte w 2026 r. nie przekroczyły 250 000 euro.

Jeśli Twoje przychody za 2026 r. przekroczą 1 094 250 zł, a ustawa wejdzie w życie w uchwalonym kształcie, od stycznia 2027 r. nie zostaniesz na ryczałcie. Pozostanie skala podatkowa albo — po złożeniu oświadczenia — podatek liniowy. Terminy i elementy, które warto zestawić, opisujemy w artykule o zmianie formy opodatkowania na 2027 rok, a różnice między formami ewidencji w tekście ryczałt, KPiR czy pełne księgi.

Osobny próg dotyczy płacenia ryczałtu kwartalnie (art. 21 ust. 1b): przychody z poprzedniego roku do 200 000 euro, czyli w 2027 r. 875 400 zł. Kwartalnie mogą też płacić osoby rozpoczynające działalność.

Pełne księgi: próg 10 942 500 zł

Osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych i spółki partnerskie muszą prowadzić księgi rachunkowe, jeśli ich przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej równowartość 2 500 000 euro (art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości). Stosuje się kurs z pierwszego dnia roboczego października roku poprzedzającego rok obrotowy (art. 3 ust. 3), bez zaokrąglenia.

Dla obowiązku od 1 stycznia 2027 r. próg wynosi 10 942 500 zł przychodów za 2026 r. (w 2026 r. — 10 646 500 zł). Uwaga na sformułowanie „co najmniej”: obowiązek powstaje także przy dokładnym osiągnięciu progu. Spółki z o.o. prowadzą księgi zawsze, niezależnie od przychodów. Jak przygotować przejście z KPiR — inwentaryzację, bilans otwarcia, politykę rachunkowości — opisujemy w artykule kiedy pełna księgowość jest obowiązkowa.

Mały podatnik: 8 754 000 zł i co z tego wynika

Status małego podatnika ma firma, której sprzedaż razem z VAT nie przekroczyła w poprzednim roku 2 000 000 euro. Ustawy o PIT, CIT i VAT przeliczają tę kwotę tak samo — po kursie z pierwszego dnia roboczego października poprzedniego roku, z zaokrągleniem do 1000 zł. Na 2027 r. limit wynosi 8 754 000 zł (w 2026 r. — 8 517 000 zł). Liczy się kwota brutto, z VAT — to inna wielkość niż przy ryczałcie czy pełnych księgach.

• VAT kwartalnie — mały podatnik może składać deklaracje za kwartały (JPK_V7K), po zawiadomieniu urzędu skarbowego. Nie dotyczy to m.in. pierwszych 12 miesięcy od rejestracji jako czynny podatnik VAT (art. 99 ust. 3a ustawy o VAT).
• Metoda kasowa w VAT — obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania zapłaty; trzeba zawiadomić naczelnika urzędu skarbowego do końca miesiąca poprzedzającego okres stosowania tej metody (art. 21).
• Kwartalne zaliczki na PIT — mały podatnik może wpłacać zaliczki na podatek dochodowy za kwartały (art. 44 ust. 3g ustawy o PIT).
• Jednorazowa amortyzacja do 50 000 euro rocznie, czyli 219 000 zł w 2027 r. (pomoc de minimis, zaokrąglenie do 1000 zł) — opisujemy ją w tekście o zakupach na koniec roku.

Stawka 9% CIT — dwa warunki i dwa kursy

Spółka płaci 9% CIT, jeśli jednocześnie ma status małego podatnika (sprzedaż z VAT za 2026 r. do 8 754 000 zł; ten warunek nie dotyczy roku rozpoczęcia działalności) oraz jej przychody w samym 2027 r. nie przekroczą 2 000 000 euro (art. 19 ust. 1 pkt 2 i ust. 1d–1e ustawy o CIT). Ten drugi limit przelicza się po kursie z pierwszego dnia roboczego roku podatkowego — przy roku kalendarzowym będzie to 4 stycznia 2027 r. Jego wysokość w złotych poznamy więc dopiero w styczniu.

Stawka 9% nie obejmuje zysków kapitałowych. Nie skorzysta z niej również m.in. spółka utworzona z przekształcenia jednoosobowej działalności — w roku powstania i w roku następnym (art. 19 ust. 1a). Porównanie obu form prowadzenia firmy znajdziesz w artykule spółka z o.o. czy jednoosobowa działalność.

Zwolnienie z VAT: 240 000 zł bez zmian

Limit zwolnienia podmiotowego jest określony w złotych, więc kurs euro go nie zmienia. W 2027 r. nadal wynosi 240 000 zł wartości sprzedaży bez VAT, liczonej za poprzedni i za bieżący rok (art. 113 ust. 1 ustawy o VAT). Co wlicza się do limitu i co zrobić po jego przekroczeniu, wyjaśniamy w artykule o limicie zwolnienia z VAT.

Kasa fiskalna: 20 000 zł do końca 2027 roku

Ze zwolnienia z kasy rejestrującej korzysta firma, której sprzedaż na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności i rolników ryczałtowych nie przekroczyła w poprzednim roku 20 000 zł (przy starcie w trakcie roku — proporcjonalnie). Podstawą jest rozporządzenie Ministra Finansów z 17 grudnia 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1902), które przewiduje zwolnienia do 31 grudnia 2027 r. Po przekroczeniu limitu zwolnienie traci moc po upływie dwóch miesięcy następujących po miesiącu przekroczenia. Dla części towarów i usług wymienionych w rozporządzeniu kasa jest obowiązkowa od pierwszej sprzedaży, niezależnie od obrotu.

Co sprawdzić przed końcem 2026 roku

1. 1Zestaw przychody od stycznia do października 2026 r. i dolicz prognozę na listopad i grudzień. Porównuj osobno przychód netto (ryczałt, pełne księgi) i sprzedaż z VAT (mały podatnik).
2. 2Jeśli jesteś na ryczałcie, a przychód za 2026 r. przekroczy 1 094 250 zł, śledź losy ustawy — od niej zależy, w jakiej formie zaczniesz 2027 rok.
3. 3Jeśli przychód netto zbliża się do 10 942 500 zł, zaplanuj inwentaryzację i spis z natury na 31 grudnia — będą potrzebne do bilansu otwarcia.
4. 4Sprzedajesz osobom prywatnym i zbliżasz się do 20 000 zł? Ustal, od kiedy najpóźniej musisz ewidencjonować sprzedaż na kasie.
5. 5Zbliżasz się do 240 000 zł? Zgłoszenie VAT-R powinno wyprzedzić sprzedaż, którą przekroczysz limit.

Jak możemy Ci pomóc

U klientów, których księgi prowadzimy, pilnowanie limitów jest częścią bieżącej obsługi: widzimy narastający przychód, sygnalizujemy zbliżanie się do progu i przygotowujemy dokumenty, gdy trzeba zmienić ewidencję — od zgłoszenia VAT-R po otwarcie ksiąg rachunkowych. Prowadzimy ewidencję ryczałtową, KPiR i pełne księgi handlowe. Decyzja o formie opodatkowania należy do Ciebie; w sprawach wymagających doradztwa podatkowego współpracujemy z kancelariami doradców podatkowych.

Podstawa prawna: ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym (art. 4 ust. 2, art. 6 ust. 4, art. 21 ust. 1b), ustawa o rachunkowości (art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 3 ust. 3), ustawa o PIT (art. 5a pkt 20, art. 22k ust. 7 i 12, art. 44 ust. 3g), ustawa o CIT (art. 4a pkt 10, art. 19), ustawa o VAT (art. 2 pkt 25, art. 21, art. 99, art. 113), rozporządzenie MF z 17 grudnia 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1902), druki sejmowe nr 3147 i 3270.