Składki ZUS 2027 dla przedsiębiorców — mały i duży ZUS, Mały ZUS Plus i zdrowotna

Dwie podstawy, od których wszystko zależy

Przedsiębiorca nie płaci składek społecznych od faktycznego dochodu, tylko od zadeklarowanej podstawy, dla której ustawa wyznacza dolną granicę. Granice są dwie: 30% minimalnego wynagrodzenia przy preferencyjnym ZUS (art. 18a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych) i 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia dla pozostałych (art. 18 ust. 8). Obie rosną od 1 stycznia 2027 r.

Stawki składek — bez zmian

• Emerytalna — 19,52% podstawy.
• Rentowa — 8%.
• Chorobowa — 2,45%. Dla przedsiębiorcy jest dobrowolna, ale bez niej nie dostaniesz zasiłku chorobowego ani macierzyńskiego.
• Wypadkowa — w wyliczeniach przyjmujemy 1,67%, czyli stopę dla płatników zgłaszających do ubezpieczenia wypadkowego nie więcej niż 9 osób (połowa najwyższej stopy ustalonej dla grup działalności).
• Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy — łącznie 2,45% (w projekcie budżetu na 2027 r.: 1,0% i 1,45%). Płaci się je tylko wtedy, gdy podstawa wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie; nie płacą ich kobiety po ukończeniu 55 lat i mężczyźni po ukończeniu 60 lat.

Preferencyjny ZUS 2027 — 469,85 zł

Z obniżonej podstawy korzystasz przez pierwsze 24 miesiące kalendarzowe działalności, jeśli w ciągu 60 miesięcy przed jej rozpoczęciem nie prowadziłeś firmy i nie pracujesz na rzecz byłego pracodawcy w zakresie tego, co robiłeś u niego na etacie w bieżącym lub poprzednim roku. Na samym początku możesz skorzystać z sześciomiesięcznej ulgi na start, w czasie której nie płacisz składek społecznych — pierwsze kroki opisujemy w poradniku, jak założyć działalność gospodarczą.

Duży ZUS 2027 — ok. 2052 zł według projektu budżetu

Po okresie preferencji — albo od razu, jeśli preferencja Ci nie przysługuje — minimalną podstawą jest 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Projekt ustawy budżetowej na 2027 r., skierowany przez rząd do Sejmu 29 września 2026 r., zakłada przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej na poziomie 10 033 zł. Podstawa wyniesie więc 6019,80 zł.

Podstawę możesz zadeklarować wyższą, ale nie niższą od minimalnej. Składki za styczeń 2027 r., liczone już od nowych podstaw, opłacasz do 20. dnia następnego miesiąca. Ponieważ 20 lutego 2027 r. to sobota, termin zapłaty przesuwa się na poniedziałek 22 lutego (art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z art. 12 Ordynacji podatkowej).

Mały ZUS Plus w 2027 roku — granice podstawy

Jeśli Twój przychód z działalności w 2026 r. nie przekroczył 120 000 zł (przy działalności przez część roku — proporcjonalnie) i prowadziłeś ją co najmniej 60 dni, możesz liczyć składki od dochodu. Podstawa to połowa przeciętnego miesięcznego dochodu z 2026 r. (art. 18c ust. 3), ale w 2027 r. nie mniej niż 1485,00 zł i nie więcej niż 60% prognozowanego wynagrodzenia — według projektu budżetu 6019,80 zł.

W uproszczeniu, dla firmy na KPiR: przy dochodzie z 2026 r. wynoszącym 60 000 zł, czyli przeciętnie 5000 zł miesięcznie, podstawa wyniesie 2500 zł, a składki społeczne z chorobową — 791,00 zł miesięcznie. Funduszu Pracy nie płacisz, bo podstawa jest niższa od płacy minimalnej. Warunki, reset okresów od 2026 r. i termin zgłoszenia opisujemy w artykule Mały ZUS Plus po zmianach. Niezależnie od wariantu możesz skorzystać z wakacji składkowych, czyli zwolnienia ze składek społecznych za jeden wybrany miesiąc w roku.

Składka zdrowotna w 2027 roku — co już wiadomo

Na dzień publikacji obowiązują te same zasady co w 2026 r.:

• Skala podatkowa — 9% dochodu, nie mniej niż 9% minimalnego wynagrodzenia obowiązującego pierwszego dnia roku składkowego.
• Podatek liniowy — 4,9% dochodu, z tym samym minimum.
• Ryczałt — kwota stała: 9% od 60%, 100% albo 180% przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale roku poprzedniego (z wypłatami z zysku), zależnie od tego, czy przychód przekroczy 60 000 zł lub 300 000 zł.

Na skali i liniowym rok składkowy trwa od 1 lutego do 31 stycznia. Minimalna składka za styczeń 2027 r. wynosi więc jeszcze 432,54 zł (9% z 4806 zł), a od lutego 2027 r. — przy niezmienionych przepisach — 445,50 zł (9% z 4950 zł). Limit odliczenia składki na podatku liniowym (14 100 zł w 2026 r.) jest co roku podwyższany, a jego wysokość na 2027 r. ogłosi Minister Finansów do końca 2026 r. (art. 30c ust. 2b–2c ustawy o PIT).

Ile razem w 2027 roku — zestawienie

Forma opodatkowania wpływa na składkę zdrowotną, a w 2027 r. może się zmienić także limit ryczałtu. Zanim wybierzesz formę na nowy rok, sprawdź limity 2027 dla firm.

Co zrobić przed styczniem 2027

1. 1Sprawdź, kiedy kończy się Twój okres preferencyjnego ZUS. Po nim podstawa rośnie do poziomu dużego ZUS albo — jeśli spełniasz warunki — do podstawy z Małego ZUS Plus.
2. 2Policz przychód i dochód za 2026 r. — od nich zależy prawo do Małego ZUS Plus i wysokość podstawy.
3. 3Zaktualizuj zlecenia stałe: składki za styczeń 2027 r. płacisz już w nowej wysokości.
4. 4Zdecyduj, czy chcesz płacić dobrowolną składkę chorobową.
5. 5Masz zaległości? Uporządkuj je przed nowym rokiem — przeczytaj, jak uporządkować zaległości w ZUS.

Jak możemy Ci pomóc

W ramach obsługi księgowej co miesiąc ustalamy podstawy i kwoty składek, przygotowujemy i wysyłamy deklaracje ZUS DRA oraz pilnujemy rocznego rozliczenia składki zdrowotnej. Na przełomie roku aktualizujemy podstawy, a gdy masz prawo do Małego ZUS Plus — przygotowujemy dokumenty i wykazujemy podstawę w deklaracji za styczeń. W sprawach przed ZUS możemy Cię reprezentować. Prowadzimy KPiR i ewidencję ryczałtową.

Podstawa prawna: ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych (art. 18 ust. 8, art. 18a, art. 18c, art. 19 ust. 10, art. 22, art. 31, art. 47), ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (art. 28), ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia (art. 259–261), ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (art. 79a, art. 81), rozporządzenie RM z 14 września 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1213), projekt ustawy budżetowej na 2027 r. (druk nr 3150).